Συνέντευξη του Αρχιμ. Χριστοφόρου Καραβία στο katixitiko.gr

Συναντήσαμε τον Αρχιμ. Χριστοφόρο Καραβία χθες το βράδυ στο Πνευματικό Κέντρο του Κρανιδίου να παίζει κιθάρα, να μιλά με τα παιδιά και τους εφήβους, να παίζει μαζί τους.

Δύσκολος τομέας η νεότητα! Θέλει υπομονή για να δεις καρπούς. Χθες πάντως είδαμε  έναν υπομονετικό κληρικό που διακονεί  την “ελπίδα του αύριο”, ώστε να δημιουργήσει κάτι αγιασμένο στο Κρανίδι. 

Άθελά μας γεννήθηκαν κάποια ερωτήματα που πιστεύουμε πως εκφράζουν και εσάς. Έτσι έγινε μια κουβέντα – συζήτηση, την οποία παραθέτουμε: 

π. Χριστοφόρε, τι  ήταν εκείνο που σας ώθησε να ασχοληθείτε με τη νεότητα;

Η διακονία της νεότητας είναι ένας τομέας της ποιμαντικής, η οποία  ορθά έχει ονομαστεί  «τέχνη τεχνών και επιστήμη επιστημών». Για να ασχοληθεί κανείς με τη νεότητα θα πρέπει οπωσδήποτε να έχει κάτι  να πει στους νέους. Το να τους έχει απλά κοντά του, να τους χειραγωγεί όπως αυτός κρίνει με σκοπό  να επηρεάσει ιδιοτελώς τη σκέψη και τη ζωή τους, δεν σημαίνει ότι επιτελεί έργο για τη νεότητα.  Η Εκκλησία μας όχι μόνο έχει κάτι να πει στους νέους αλλά έχει και ένα Πρόσωπο να τους γνωρίσει, το Χριστό. Να τους  προτείνει βιωματικά την οδό της  αγιοπνευματικής ζωής, να τους πει αλήθειες  χωρίς φόβο και υστεροβουλία. Σε αυτό το ευλογημένο περιβάλλον της μητέρας Εκκλησίας περάσαμε τα παιδικά μας χρόνια κι εμείς και πολύ ωφεληθήκαμε. Ήρθε η ώρα, κάνοντας υπακοή στον Επίσκοπό  μας κ.κ. Εφραίμ, να μεταδώσουμε με όσο λιγότερα λόγια γίνεται τα βιώματά μας αυτά στους νέους, γιατί και εμείς  το έχουμε ανάγκη γιατί τους το χρωστάμε και όλοι έχουμε ανάγκη το Χριστό. Προσπαθούμε να είμαστε κοντά στους νέους περισσότερο για  να τους ακούμε παρά για να ακούνε εκείνοι εμάς.

Ποιά είναι η «καταγωγή» του χώρου;

Το Κέντρο Νεότητας Κρανιδίου χτίστηκε σε οικόπεδο της Ιεράς Μονής Αγίων Αναργύρων Ερμιόνης. Οι εργασίες ανέγερσής του ξεκίνησαν τη δεκαετία του ΄80 επί μακαριστού Μητροπολίτη Ύδρας Ιεροθέου. Ολοκληρώθηκε το 1990 και σταδιακά εξοπλίστηκε κατάλληλα. Είναι χώρος εκκλησιαστικός και για την αποπεράτωσή του συνέβαλαν σημαντικά  οι πιστοί της τοπικής Εκκλησίας.

Πότε ξεκίνησε η πνευματική πορεία του κέντρου;

Με την ολοκλήρωση της ανέγερσης του διώροφου κτηρίου του κέντρου νεότητας, ξεκίνησε και η πνευματική του πορεία στην πόλη του Κρανιδίου.  Εκτός από χώρο κατήχησης των νέων, αξιοποιήθηκε για ποικίλες εκκλησιαστικές εκδηλώσεις, ομιλίες και συγκεντρώσεις φιλανθρωπικού και επιμορφωτικού σκοπού. Κυρίως όμως αξιοποιείται μέχρι σήμερα για παιχνίδι, ως χώρος συνάντησης επικοινωνίας παιδιών, εφήβων και νέων μέσα σε ένα ζεστό και φιλικό κλίμα και με την ευθύνη και επίβλεψη των εκάστοτε υπευθύνων κληρικών και λαϊκών.  Το 2006 (Φ.Ε.Κ. 972, 24/7/2006) συστήθηκε από την Ιερά Σύνοδο της Εκκλησίας της Ελλάδος ως Εκκλησιαστικό  Πνευματικό  Ίδρυμα με την επωνυμία «ΠΝΕΥΜΑΤΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΚΡΑΝΙΔΙΟΥ ΟΙ ΑΓΙΟΙ ΑΝΑΡΓΥΡΟΙ» για να συνεχίσει  και με την ιδιότητα αυτή,  πιο οργανωμένα πλέον, την πολύπλευρη προσφορά του στους κατοίκους της περιοχής. Το 2012 το κέντρο νεότητας ανακαινίστηκε ριζικά για να ανταποκριθεί στις σύγχρονες ανάγκες.  Θεωρώ ότι έχει πολλά ακόμη να προσφέρει και για το σκοπό αυτό υπάρχουν πολλά που μπορούμε να σκεφτούμε και να εμπνευστούμε πάντα με τη συμπαράσταση και συμμετοχή όλων όσων  το επιθυμούν και με όποιο τρόπο ο καθένας δύναται. Τα εκκλησιαστικά έργα εκτός από υλικά μέσα για να ανεγερθούν και να λειτουργήσουν απαραίτητη είναι η προσευχή και  η ηθική στήριξη λίγων ή πολλών πιστών και θαρραλέων ανθρώπων.

Ανταποκρίνονται οι νέοι του Κρανιδίου στο κάλεσμα του κέντρου;

Δεν μπορεί να είναι μονολεκτική μια ειλικρινής απάντηση σε αυτό το ερώτημα. Αν απαντήσουμε με καθαρά αριθμητικά δεδομένα, μάλλον όχι. Αν όμως συνυπολογίσουμε την  ιδιαιτερότητα και τον πνευματικό σκοπό που καλείται να υπηρετήσει το κέντρο νεότητας, με βεβαιότητα λέμε ότι η συμμετοχή, αν και όχι μαζική ή έστω μεγάλη,  είναι ελπιδοφόρα και υπολογίσιμη, αφού όσοι προσέρχονται ξέρουν το γιατί και το τί θα βρουν εδώ. Οι προσπάθειές μας όμως είναι άοκνες για τη διατήρηση της ποιότητας των στόχων μας βασικότεροι των οποίων είναι η ουσιαστική κοινωνία με τους νέους,  η διαρκής επικαιροποίηση των πνευματικών μηνυμάτων και η αξιοποίηση κάθε πρόσφορου μέσου για τη μετάδοσή τους.

Γίνονται παράλληλες δράσεις εκτός από το παιχνίδι;

Κατά καιρούς και συγκεκριμένα την τελευταία δεκαετία έχουν πραγματοποιηθεί πολλές και διάφορες δράσεις περισσότερο ή λιγότερο επιτυχημένες, με μικρότερη ή μεγαλύτερη διάρκεια. Αναφέρω ενδεικτικά μερικές όπως  ομάδα ποδοσφαίρου και συμμετοχή σε πρωτάθλημα με ενορίες της επαρχίας, εκπαιδευτικές εκδρομές, ανακύκλωση χαρτιού και πλαστικών συσκευασιών, παιδική χορωδία, πρωτάθλημα στο  πιγκ-πογκ  και το ποδοσφαιράκι,  συλλογή χρημάτων για ιδρύματα παιδιών και νέων, συναντήσεις φοιτητών, στελεχών κατασκηνώσεων και κατασκηνωτών, ιεροπαίδων και αναγνωστών.  Θα σταθώ όμως λίγο στο θέμα «παιχνίδι».  Όταν λέμε παιχνίδι, πάει η σκέψη μας σε κάτι εντελώς ελεύθερο και χωρίς όρια. Δεν είναι όμως έτσι. Παιχνίδια και μάλιστα πιο σύγχρονα και  ελκυστικά βρίσκουν τα παιδιά και σε άλλους χώρους. Το να παίζει όμως ένα παιδί με ποιότητα και ασφάλεια ψυχική και σωματική, με κανόνες και σεβασμό στον συμπαίκτη του, το να μην απομονώνεται στον υπολογιστή, την παιχνιδομηχανή ή το κινητό του είναι θέμα αγωγής και ορίων τα οποία ένας ενήλικας με ευθύνη θα δώσει και θα θέσει. Σκοπός μας είναι το παιχνίδι να γίνει για το παιδί μέσο και κίνητρο εξάσκησης των δεξιοτήτων του, ευκαιρία γνωριμίας με τον εαυτό του, με τις ικανότητές του,  με τις υγιείς αλλά και τις εγωκεντρικές πτυχές του υπό διαμόρφωση χαρακτήρα του. Για να επιτευχθεί αυτό δεν είναι εύκολο. Αξίζει όμως ο κόπος της προσπάθειας αυτής. Δεν ωφελούνται τα παιδιά αν τα αφήνουμε ανεξέλεγκτα να παίζουν και να κάνουν ό,τι  θέλουν και όσο θέλουν, ώστε η παραμονή τους στο κέντρο νεότητας να   φτάσει να σημαίνει σπατάλη ή  «γέμισμα» του ελεύθερου χρόνου τους. Αντίθετα, μέσα σε ευχάριστο κλίμα, επιδιώκουμε την αγωγή της ψυχής τους και  τη  δημιουργική ξεκούραση από τις πολλές μαθησιακές υποχρεώσεις και τα προβλήματα της ηλικίας τους.  Παράλληλες δράσεις τη φετινή περίοδο γίνονται αρκετές όπως ενισχυτική διδασκαλία, θεατρικό παιχνίδι, τραγούδι στην παρέα, προβολή διδακτικών ταινιών και άλλες οι οποίες επιλέγονται ανάλογα με  την διάθεση και την ηλικιακή σύνθεση των συμμετεχόντων παιδιών κάθε φορά και όχι υπακούοντας σε κάποιον απολύτως συγκεκριμένο προγραμματισμό. Συμμετέχουν εθελοντικά τέσσερεις εκπαιδευτικοί διαφόρων βαθμίδων με αγάπη και ενδιαφέρον και τους ευχαριστούμε πολύ που με την παρουσία, τις γνώσεις  και την εμπειρία τους δίνουν χαρά στα παιδιά οργανώνοντας την ομαδική απασχόληση.  Γιατί το βασικότερο είναι να βρίσκουμε χρόνο και διάθεση για διάλογο, για γνωριμία και συνεργασία με τον διπλανό μας, συνομήλικο ή όχι. Από εκεί πηγάζει η χαρά μας.

Γιατί ένας γονιός να φέρει το παιδί του σε εκκλησιαστικό χώρο;

Υπάρχει μια εύκολη και σύντομη απάντηση στο ερώτημα αυτό, λίγο πολύ αναμενόμενη.   Προσεγγίζεται όμως βαθύτερα με μια εκτενέστερη τοποθέτηση.

Η εύκολη απάντηση είναι:

Για να μάθει το παιδί τρόπους συμπεριφοράς και να ακούει τους γονείς, για να είναι ήσυχος ο γονιός ότι αφήνει το παιδί του σε ένα χώρο που εμπιστεύεται. Γιατί όπως πήγαινε και ο γονιός όταν ήταν μικρός στην Εκκλησία έτσι θέλει και το παιδί του να πηγαίνει. Γιατί δε φτάνουν μόνο τα φροντιστήρια και τα μαθήματα, το παιδί θέλει και πνευματική μόρφωση….

Και η τοποθέτηση:

Το ερώτημα είναι: Γιατί να μην το φέρει;  Και η απάντηση που δίνουμε είναι επειδή δεν ξέρει τί θα πει Εκκλησία και εκκλησιαστικό περιβάλλον (και ας μην το περιορίσουμε μόνο στα κέντρα νεότητας)  αφού και ο γονιός δεν αισθάνεται άνετα, οικεία  και δεν έχει θετική άποψη ή υστερεί σε βιώματα από την Εκκλησία. Πολλές φορές ρίχνουμε τις ευθύνες στους άλλους (εν προκειμένω στους γονείς)  και τους καταλογίζουμε ολιγωρία ή αδιαφορία. Είναι καιρός πια να δούμε και τις δικές μας ευθύνες. Ο χώρος  και το «κλίμα» της Εκκλησίας  δεν είναι οικείο σε όλους όσο θα περιμέναμε ή όσο φανταζόμαστε. Υπάρχουν προκαταλήψεις και παρεξηγήσεις τις οποίες δεν μπορούμε πάντα να ανατρέψουμε. Ούτε είναι αυτό το ζητούμενο. Πάντα θα υπάρχουν προκατειλημμένοι άνθρωποι.  Το ζητούμενο είναι να μη γινόμαστε «πρόσκομμα ή σκάνδαλο» εμείς με τη συμπεριφορά μας στην πορεία των συνανθρώπων μας προς το Χριστό και να δείχνουμε   απόλυτο σεβασμό στην ελευθερία του άλλου, τον οποίο διδάσκει και βιώνει η Εκκλησία. Τι είναι όμως Εκκλησία; Μήπως  πρώτα οφείλουμε να απαντήσουμε σε αυτό το ερώτημα  όλοι μας;  Εκτός των άλλων θεολογικών απαντήσεων, Εκκλησία είμαστε όλοι οι βαπτισμένοι, άρα  και οι  περισσότεροι γονείς,   στην πατρίδα μας τουλάχιστον. Άρα ρωτάμε γιατί να φέρει ένας γονιός το παιδί στο κοινό μας σπίτι.  Έτσι νομίζω ότι πρέπει να αντιμετωπίσουμε τον εύστοχο αυτό προβληματισμό που θέσατε. Γιατί να φέρει ένας γονιός το παιδί του σε έναν εκκλησιαστικό χώρο; Επειδή εκκλησιαστικός χώρος είναι παντού όπου  υπάρχει και ενεργεί η αγάπη χωρίς προϋποθέσεις και διακρίσεις. Όπου υπάρχει η αποδοχή του άλλου όπως είναι αλλά και λέγονται οι αλήθειες όπως είναι, όσο κι αν είναι δυσάρεστες. Στον εκκλησιαστικό χώρο δεν υπάρχει η τελειότητα αλλά η αγωνιστικότητα. Ο σεβασμός στην διαφορετικότητα  και τη μοναδικότητα του προσώπου.  Υπάρχει η συγγνώμη και η χαρά που διατηρείται. Δεν υπάρχει η προκατάληψη, η υποκρισία, η μιζέρια, η κατάκριση και η καταδίκη των λαθών και των παθών του άλλου αλλά η αλληλοβοήθεια, η κατανόηση, η συμπαράσταση στις δυσκολίες και στις πτώσεις του φίλου.  Ενεργεί δηλαδή μια άλλη διάσταση αδιόρατη, πνευματική,  που αν την επιλέξεις με επιμονή και υπομονή θα λάβεις καλούς καρπούς σε βάθος χρόνου και όχι άμεσα ούτε χειροπιαστά και θεαματικά. Όλα αυτά εμπνέονται και καλλιεργούνται από την οικογένεια που σέβεται το σκοπό για το οποίο συστήθηκε. Μια τέτοια οικογένεια οδηγεί συνειδητά τα παιδιά της στην Εκκλησία, στο Χριστό. Ή ένα παιδί που γεύτηκε έστω και λίγο όλα όσα αναφέραμε παραπάνω, μπορεί να οδηγήσει γονείς, αδέρφια, συγγενείς, φίλους στο χώρο της Εκκλησίας.

Μια ευχή για τη συνέχεια του Κέντρου. 

Εύχομαι  να εκπληρώνει πάντα το σκοπό για τον οποίο οικοδομήθηκε και να γευθούν πολλούς πνευματικούς καρπούς μελλοντικά οι νέοι μας.  Να είναι πάντα μια «φωλιά» για τα παιδιά της πόλης μας.  Εδώ  να βρίσκουν αγάπη η οποία θα έχει αναφορά στην αγάπη του Χριστού για το νέο άνθρωπο. Το νέο, που αποτελεί την ελπίδα του κόσμου γιατί έχει ακόμη μέσα του πηγαία την επιθυμία για το άγιο, το αληθινό και το ωραίο. Που δεν μπορεί ακόμη να συμβιβαστεί με το κατεστημένο, το πρόσκαιρο και το επίπλαστο. Αλήθεια, τί θα γινόμαστε  χωρίς  την αφοπλιστική απλότητα των παιδιών και τη σφοδρή δίψα για ζωή με νόημα, όσο παράδοξα και  ακραία  κι αν εκφράζεται πολλές φορές από τους εφήβους και τους νέους.  Εύχομαι, τέλος, αφού εκφράσω τις θερμές ευχαριστίες μου στον αγαπητό κ. Ανδρέα Καρίβαλη  για την ευκαιρία που μου έδωσε να εκφράσω αυτές τις σκέψεις,   να διατηρήσουμε, όσο τα χρόνια περνούν και απομακρυνόμαστε από τα στάδια  αυτά  του βίου μας, τη δυναμική και τη γνησιότητα της  πρώτης νεότητας όπως εύστοχα την περιγράφει ο τραγουδοποιός Διονύσης  Σαββόπουλος:

 

Ζούμε μέσα σ’ ένα όνειρο που τρίζει
σαν το ξύλινο ποδάρι της γιαγιάς μας
μα ο χρόνος ο αληθινός
σαν μικρό παιδί είναι εξόριστος
μα ο χρόνος ο αληθινός
είναι ο γιος μας ο μεγάλος κι ο μικρός.

Πώς να κρυφτείς απ’ τα παιδιά;
Έτσι κι αλλιώς τα ξέρουν όλα…